چندین مکان تاریخی مهم را یادآوری می کنیم که شایسته سایت های جهانی هستند.
شهرستان فیروزآباد از شمال با شهرستانهای شیراز و کوار، از شرق با شهرستان جهرم، از جنوب با شهرستان قیروکارزین، از غرب با شهرستان فراشبند از شمال غربی با شهرستان کازرون هم مرز است.نام امروزی شهر اردشیر خوره است. درنزدیكی شهر فیروز آباد چندین اثر ساسانی وجود دارد كه از آن جمله می توان به شهر گور ،كاخ اردشیر بابكان و قلعه دختر و دو سنگ نگاره ساسانی نیز دیده می شود.
این دو سنگ نگاره در فاصله یك كیلومتری هم قرار دارند . در شهر گور تاكنون حفاری علمی انجام نشده است. این شهر یك برج بلند نیز دارد .در قصر اردشیر بابكان میتوان به عظمت معماری ساسانی پی برد. طاق های گنبدی بلند همانند سقف مساجد امروزی چشم هر بیننده ای را خیره می كند و انعكاس صدا در آنها هوش از سر آدمی می برد.در كنار این قصر یک آتشكده نیز دیده می شود ، این آتشکده استفاده از انواع و اقسام فنون معماری است.
ساخت مایه آن بوم آورد بوده، مانند سنگ لاشه که به صورت طبیعی روی هم چیده شده اند. تا این زمان این آتشکده بزرگترین بنای سنگ لاشه ای است که ساخته شده است. از تاق آهنگ و گنبد برای پوشش فضاهای مختلف آن استفاده شده است. بعد از بنای بازه هور دومین گنبد (بر سطح چهار گوش) در این بنا دیده می شود که بزرگترین گنبد زمان خود نیز بوده است. گوشه سازی گنبد ها می باشد. پس از آن در قلعه دختر، گوشه سازی سکنج کار شده است.
سه فضای گنبد جایگاه سه آتش مقدس بوده است. گنبد میانی بر روی یک هشت ضلعی کامل است، اما دو گنبد طرفین آن روی یک شش ضلعی محاط در مربع ساخته شده است و اصطلاحاً به آن گنبد کمبیزه نیز گفته می شود. نکته مهم دیگر ساختن خیشخان یا باد پیچ است که برای جریان یافتن هوا در داخل دیوار ها ساخته شده است.از همین روش در شرق خراسان در گناباد نیز بهره گیری شده است.
فیروزآباد ، که قبلاً با نام گور شناخته می شد ، شهری در جنوب شیراز است. این یکی از سرمایه های سیاسی - فرهنگی امپراتوری ساسانی در دوره های مختلف است. اردشیر بابکان ، یکی از پادشاهان ساسانی ، فیروزآباد را تأسیس کرد. این شهر به عنوان یکی از شهرهای استراتژیک امپراتوری ساسانیان در زمان خود از اهمیت ویژه ای برخوردار بود.
این شهر تقریباً 3579 کیلومتر مساحت دارد. در 120 متری شیراز واقع شده است. از آنجا که فیروزآباد دارای یادگارهای بسیاری است ، هر ساله طرفداران بسیاری از هنر و معماری ساسانی از این شهر بازدید می کنند. یکی از جاذبه های گردشگری ایران است.
فیروزآباد در یک برنامه مدور خاص قرار دارد که آن را بسیار جالب می کند. لازم به ذکر است که تاریخ این شهر به دوران ساسانیان بر می گردد. در زمان امپراتوری هخامنشی ، منطقه مهمی برای دولت بود. با این حال ، در زمان سلطنت اردشیر بابکان ، فیروزآباد جایگاه ویژه ای در منطقه یافت و پایتخت شد.
مجهز به حصار امنیتی که آن را احاطه کرده است ، و همچنین تعداد زیادی برج و قلعه نظامی فیروزآباد یکی از مناطق امن امپراتوری ساسانی بود.
روایت شده که وقتی اسکندر به شهر حمله کرد ، هیچ روشی برای ورود به آن پیدا نکرد. سرانجام با تغییر مسیر رودخانه ، او شهر را در مسیر سیل قرار داد و باعث ریزش فیروزآباد شد. با این حال ، اردشیر بابکان بعداً موفق شد آب این شهر را تخلیه کند و شهر جدیدی را بنام اردشیرخوارا احداث کند. در پایان ، وی سلطنت خود را بر روی فیروزآباد آغاز کرد.
کاخ اردشیر در فیروزآباد ، استان فارس
یكی از چشمگیرترین بخش های فیروزآباد باستان كه هنوز حس دوره ساسانیان را به خود اختصاص داده است ، كاخی است كه قبلاً توسط اردشیر بابكان اشغال شده بود. این دفتر مرکزی اصلی دولت وی بود. این بنا که از سنگ و ملات گچ ساخته شده است ، در یکی از دشت های زیبای فیروزآباد قرار دارد و یک دریاچه در شمال آن را خاتمه می دهد.
کاخ اردشیر بابکان است بر روی پلت فرم مربع شکل، که این کاخ از دیگر ساختمان های ایران جدا واقع شده است. معماری بیشتر بناهای تاریخی ایران به نوعی یک پایگاه دایره ای دارد. در همین حال ، استفاده از الگوی مربعی در ساخت کاخ ها از زمان ساسانیان در بین معماران ایرانی رواج پیدا کرد.
معماران این کاخ را طبق فرم های معماری ساسانی طراحی کرده اند. 116 متر طول و 55 متر عرض دارد و دارای راهروها و ایوانهای متعدد است. در قسمت های شرقی و غربی این کاخ سالن هایی وجود دارد که توسط ایوان ها به یکدیگر متصل شده اند. یکی از برجسته ترین قسمت های کاخ ، گنبدهای سه گانه آن است.
کاخ اردشیر با تزئینات گچبریهای زیبا و طاق های مرتفع و تزئین شده یکی از برجسته ترین نمونه های معماری در دوره ساسانیان است. یکی دیگر از ویژگی های جالب این کاخ ، تفکیک بخش های دولتی و مسکونی است. بنابراین ، به همراه کاخ اداری ، یک سالن وسیع وجود دارد ، که برای پادشاه و افسران دولتی برنامه ریزی شده بود تا دور هم جمع شوند.
در انتهای کاخ و نمای بیرونی آن ، حیاط اصلی و دریاچه ای وجود دارد که منظره ای خارق العاده از کاخ اردشیر ایجاد می کند. اگرچه می توان دریاچه ای را در قسمت بیرونی کاخ نیز مشاهده کرد.
سازمان میراث ملی ایران از کاخ اردشیر بابکان به عنوان یکی از میراث باستانی فیروزآباد استان فارس حکاکی کرده است.
قلعه دختر از مجموعه ساسانیان
نام این قلعه ، قلعه دوخت ، به معنای واقعی کلمه به معنی قلعه دوشیزه است ، یکی دیگر از نمایش های تاریخی هنر و معماری ساسانی است. این قلعه که در بالای ارتفاعات این منطقه واقع شده است از نظر معماری ساسانی آن بسیار مهم است. این کاخ با یک نقشه سلسله مراتبی و راهروهای متعدد و راه پله ها ، در نوع خود بی نظیر است و از طرحی چشمگیر برخوردار است.
این قلعه ساخته شده از ملات سنگی و گچی و مجهز به یک گنبد خاص ، این قلعه نمایانگر شکل معماری ساسانی است. قلعه دختار که به دلیل غیرقابل تحمل بودن برای اردشیر بابکان امن و غیرقابل نفوذ بود ، اعتقاد بر این بود که توسط یک تالار زیرزمینی به کاخ اردشیر منتهی می شود. اگرچه بین این دو بنای مسافتی کیلومتر فاصله وجود دارد ، اما مردم قبلاً چنین عقیده ای داشتند. بنابراین ، در زمان خطر ، سالن زیرزمینی شاه و افراد مهم را به سمت قلعه سوق داد. با این حال ، باستان شناسان و مورخان قطعاً این ایده را اثبات نکرده اند.
قلعه دختر دركنار جاده شیراز به فیروز آباد قرار دارد و چون بر روی یك تپه غیر قابل دسترس است برای بازدید از آن می توان از یك دستگاه تله كابین استفاده نمود(البته همیشه تعطیل است) و به همین دلیل میتوان دلیل نام گذاری آنرا به قلعه دختر توجیه نمود. گذشتگان ما معمولا بناهایی را كه به راحتی قابل دسترسی نیستند به كنایه از باكرگی دختران ، به این نام می خواندند. یك دلیل دیگر در نامگذاری برخی بناها به نام قلعه دختر این است كه احتمالا این بناها معبد آناهیتا بوده اند و از آنجا كه الهه آناهیتا نام مونث دارد در طول سالیان وقتی پرستش آناهیتا به فراموشی سپرده شد فقط نامی بیان كننده بنا بر آن مانده است. بنای قلعه دختر فیروز آباد بر روی تپه سنگی با شیب زیاد قرار دارد و در آن ساختمانهایی شبیه كاخ و سربازخانه وجود دارد . دروازه ورودی در سمت راست قرار دارد ،پس از آن یك حیاط قرار دارد كه آن را اتاقهایی محصور كرده اند و در سمت چپ كاخ شاهی قرار دارد.كاخ شاهی شامل یك ایوان بزرگ و سقفی گنبدی شكل است
مناره شهر گور
در جنوب قلعه دختر شهر اردشیر قرار دارد كه اكنون به شهر گور مشهور است. مانند بسیاری از شهرهای باستانی ایران شهر به صورت دایره است و دو دیوار حایل دارد. ساخت شهر به زمانی باز میگردد كه اردشیر بر شاه اشكانی پیروز شد و ایران را مطیع خود كرد، یعنی آغاز سلسله ساسانیان. در این شهر برج بلندی قرار دارد كه ارتفاع آن بیش از 30 متر است و دلیل ساخت آن برای ما مشخص نیست. این برج در نقطه ای قرار دارد كه چهار خیابان اصلی شهر به هم می رسند. دیوار داخلی از مركز شهر 450 متر فاصله دارد و دیوار بیرونی كمی بیشتر. نكته قابل توجه اینكه این شهر تاكنون حفاری نشده است و نمیتوان به درجه اهمیت باستان شناسی آن پی برد و مورد عجیب آنكه در سطح این شهر بر خلاف دیگر محوطه های باستانی سفال و شكسته های كوزه به چشم نمی خورد! در كنار برج یك میدان سنگی مرتفع قرار دارد كه احتمالا مركز شهر بوده است
یکی دیگر از نشانه های دوره ساسانیان گروه فیروزآباد ، سازه ای برج است که در نوع خود بی نظیر است. مطابق فرم معماری ساسانی ، پایه سازه مربع و بقیه آن به یک برج تغییر یافته است. مناره شهر گور واقع در مرکز شهر باستانی فیروزآباد ، یکی از نمادهای رسمی منطقه در دوره ساسانیان و نماد قدرت امپراتوری بود.
این سازه که از جنس گرانیت و ملات است ، حدود 9 متر طول و 30 متر ارتفاع دارد. به گفته باستان شناسان و مورخان ، جدا از حالت نمادین ، این ساختار کاربردهای عملی نیز داشته است و مردم از آن استفاده می کردند که به عنوان معبد ، مخزنی برای ذخیره آب و غیره سازمان میراث ملی ایران مناره شهر گور را یکی از میراث باستانی فیروزآباد.
صخره پیروزی نجات اردشیر
نقوش پیروزی یا همان Rock Relief از پیروزی اردشیر ، یکی از اصلی ترین تسکین دهنده های گروه فیروزآباد است که قدمت آن به امپراطوری ساسانی بر می گردد. در نزدیکی رودخانه فیروزآباد واقع شده است. این تخته سنگ حاکی از پیروزی اردشیر بابکان در برابر اردوان پنجم در جنگ نشانگر تمام ویژگی های منبت کاری سنگ ساسانی است.
وضعیت واقعی ارقام ، زوایای آنها و توجه به جزئیات موجود در این تسکین نیز به خوبی قابل مشاهده است. به عنوان یکی از حکاکی های غیر مذهبی ، سنگ فرش اردشیر پیروزی از سه زاویه مختلف حک شده است. امداد به وضوح صحنه پیروزی اردشیر را نشان می دهد.
پل مهر نارسه
در کنار سنگنگاره تاج گذاری اردشیر، ویرانههای پلی بسیار قدیمی جود دارد که به دستور مهر نارسه، ( از نخست وزیران بانفوذ امپراتوری ساسانی که صدراعظم سه پادشاه بوده)، ساخته شده است.
در بالای این پل، سنگنبشتهای به خط پهلوی ساسانی دیده میشود که چگونگی ساخت این پل را بیان میکند، برگردان آن به این صورت است: «این پل به دستور مهر نارسه، وزرگ فرمازار (بزرگ فرماندار)، برای شادی روح او و به خرج خودش ساخته شده، هر کس از این راه عبور کند برای مهر نارسه و پسرانش درود فرستد».
نقش تاجگذاری اردشیر بابکان
در تنگاب فیروزآباد نقشی از مراسم تاجگذاری اردشیر بابکان، برجای مانده است که در آن حلقه سلطنتی از جانب مظهر اهورامزدا به پادشاه ساسانی پیشکش میشود. این نقش برجسته در 5 کیلومتری شهر فیرزآباد قرار دارد.
تنگ خرقه
دره ای سرسبز و خرم در 24 کیلومتری جاده فیروزآباد به فراشبند و با پوشش جنگلی زیبا و چشمه سارهای فراوان از گردشگاه های دیدنی این شهرستان است.
کتیبه پهلوی پل مهر و نرس و پل تنگاب
در تنگه تنگاب ، در جاده باستانی منتهی به شهر گور ، کتیبه ای پهلوی وجود دارد که بر روی صورت کوه حک شده است. این نوشته 7 تخته به دستور مهر نرسه (میر نارسه) در آنجا حک شده است. وی وزیر چندین پادشاه ساسانی بود. پهلوی فیلمنامه نویسی فارسی میانه است که مورد استفاده ایرانی ها قرار گرفته است.
کتیبه فوق در نزدیکی پلی در دره تنگاب قرار دارد که مربوط به همان دوره است. این دو از جمله یادگارهایی هستند که بقایای فیروزآباد عصر ساسانیان را تشکیل می دهند.
گروه فیروزآباد به دلیل پیشینه تاریخی خود مملو از ساختمان های باستانی کوچک و بزرگ و آثار دیگر است. هرکدام یک مستند از دوران باستان است که هنر و معماری ساسانی را به نمایش می گذارد. در همین حال ، می توانیم مهمترین ردپاهای امپراتوری ساسانی را در نزدیکی کاخ اردشیر بابکان ، قلعه دختار ، صخره نوردی اردشیر پیروزی ، مناره شهر گور ، کتیبه پهلوی مهر و نرسی و پل تنگاب پیدا کنیم.
مطمئنا یادگارهای فیروزآباد از اهمیت بالایی برخوردار است. همچنین ممکن است بناها و آثار باستانی تاریخی دیگری نیز وجود داشته باشد که با مطالعه بیشتر آنها می توانیم ویژگی های جدیدی از هنر و معماری ساسانی را بیابیم
ارتقاء سریع سایت در گوگل با ❌بک لینک قوی❌
مشاهده
وبلاگ آیا میدانستید
مطلب مرتبط
سواحل زیبای دریاچه کومو- ایتالیا
