خراسان بزرگترین استان ایران بود تا اینکه در 29 سپتامبر 2004 به سه استان تقسیم شد. استانهای مصوب پارلمان ایران (در 18 مه 2004) و شورای نگهبان (در 29 مه 2004) خراسان رضوی بودند ، خراسان شمالی و خراسان جنوبی و خراسان در طول تاریخ بسیار وسیع تر از این حرف ها بوده است. در واقع خراسان به سرزمین های وسیع گفته می شده که روزگاری نه تنها خراسان امروزی بلکه شهرهایی از کشورهای افغانستان و پاکستان را نیز دربر می گرفته است. حالا اما سال هاست که خراسان وسیع به سه تکه تقسیم شده است. خراسان شمالی، رضوی و خراسان جنوبی که در این میان خراسان رضوی از دو خراسان دیگر مشهورتر است. این بار اما به جای خراسان رضوی خودمان را به خراسان شمالی می رسانیم که یکی از مشهورترین مسیرهای دسترسی به خراسان رضوی است. خراسان شمالی یکی از زیباترین و تاریخی ترین استان های کشور است که شاید کمتر شناخته شده باشد اما مطمئن باشید
گرمه
یکی از شهرستان های استان خراسان شمالی است که شهر گرمه مرکز آن است. گرمه که در همسایگی گلستان و سمنان قرار گرفته است در گوشه جنوب غربی استان خراسان شمالی قرار گرفته است و به نوعی ورودی استان خراسان شمالی محسوب می شود. گرمه هم دارای طبیعتی خشک و نیمه بیابانی است و در روزگاران دور یکی از شهرهای مهم خراسان بوده که در مسیر تردد کاروان ها قرار داشته و دارای چندین رباط یا کاروانسرای بین راهی و آب انبار بوده است. گرمه نیز یکی از مناطق مهم در دوره ساسانی و اشکانی بوده و تا قرون میانی دوره اسلامی نیز از رونق بالایی برخوردار بوده است. گواه این ادعا آثار و محوطه های باستانی متعدد در پهنه شهرستان گرمه است که از دوره های مختلف تاریخی به یادگار مانده است. گرمه نیز تا اواخر دوره قاجار کم و بیش از رونق خوبی برخوردار بوده است اما با احداث مسیرهای جدید برای حمل ونقل از روزهای پرفروغ و پرمسافرش فاصله می گیرد و کم کم از یادها فراموش می شود. گرمه اما به سبب همین سابقه تاریخی طولانی مدت خود پر از ابنیه های باستانی ارزشمند است که حتما ارزش دیدن دارند. قلعه مهم نظامی جلال الدین گرمه و موزه آن، باغ مزار گرمه، رباط های عشق و قره بیل، قلعه دهی، مسجد جامع ایور، مسجد جامع درق و منطقه بکر بچری درق با انبوه درختان آلوی جنگلی و آبشارهای فصلی در اوایل بهار ازجمله جاذبه های گردشگری شهرستان گرمه است
مانه و سملقان
شهرستان استان خراسان شمالی با مرکزیت آش خانه است که درست در فاصله 40 کیلومتری بجنورد قرار گرفته است. مانه و سملقان نیز از یک سو با استان گلستان مجاور است و دارای طبیعتی نیمه کوهستانی است. بخشی از این شهرستان دارای طبیعتی کوهستانی و بخشی دیگر از آن مملو از دشت های وسیع است. در قسمت جنوبی شاهد عبور رودخانه اترک که سبب حاصلخیزی این منطقه شده و به همراه چشمه های متعدد جوشیده از دل زمین پوشش گیاهی سبز و متراکمی را بوجود آورده است.در دوران پیش از تاریخی محل سکونت بشر بوده است ،در دوره های تاریخی متعدد همانند هخامنشیان، ساسانیان، اشکانی و حتی در دوره حکومت پارت ها تا قرون میانی اسلام از اهمیت و جایگاه بالایی برخوردار بوده است، اسپاخو، تپه قلعه خان، امامزاده قاسم بازارقارناس، جنگل های بلوط درکش، چنارهای روستای باش کلاته، آبشارهای بیار و زوی جندان است.
استان خراسان جنوبی از لحاظ مساحت سومین استان ایران و از لحاظ جمعیت بیست و هشتمین آن به شمار می رود. این استان از شمال به استان خراسان رضوی، از غرب به استان های یزد، اصفهان و سمنان، از شرق به کشور افغانستان و از جنوب به استان های سیستان و بلوچستان و کرمان می رسد. استان خراسان جنوبی دارای 11شهرستان، 25 بخش، 61 دهستان و 28 شهر است. مهمترین شهرهای آن بیرجند، فردوس، طبس و قائن هستند. سنگ نگاره کال جنگال در 5 کیلومتری جنوب شهر خوسف است که به دوره اشکانیان تعلق دارد.این استان دارای چشمه های آب معدنی فراوانی است که خواص درمانی بسیاری دارند. از جمله این چشمه ها می توان به چشمه آب گرم علم آباد، آب گرم گندگان، چشمه معدنی کُلوته اشاره کرد.
بجنورد
شهری زیبا و وسیع که در بافتی کوهستانی قرار گرفته و آب و هوایی معتدل و کوهستانی دارد. بجنورد در پهنه وسیع خراسان جزو آن دسته از شهرهایی است که طبیعتی سبز و جذاب دارد و چشم خیلی ها را مجذوب خود می کند. کپه داغ و آلاداغ این شهر زیبا را از دو سو در برگرفته اند و بخش عظیمی از شهر در دره رود مرزی اترک قرار گرفته است که همین هم جواری ها سبب سرسبزی چشم نواز بجنورد شده است. بجنورد که در همسایگی کشور ترکمنستان قرار گرفته و از هوای مازندران نیز بی نصیب نمانده بنابر کاوش های باستان شناسی در دوره قبل از تاریخ هم مسکونی بوده است اما پایه گذاری دقیق این شهر زیبا به سال 1100 ه.ق باز می گردد. بنابر اسناد تاریخی فردی با نام ولی خان دوم که از بزرگان ایل معروف شادلو بجنورد بوده است این شهر را پایه گذاری می کند. شهر سال ها بعد در جریان شورش و یکبار هم به هنگام حمله خونین مغول ها به شدت دچار آسیب می شود. در منابع تاریخی از این شهر با نام هایی همانند بیژن گرد نیز یاد شده و خیلی ها بجنورد را تغییر شکل یافته همین نام می دانند. تفرجگاه زیبایی بابا امان، تفرجگاه بش قارداش، عمارت قاجاری مفخم و موزه مردم شناسی، آیینه خانه، حسینیه جاجرمی ها، امام زاده سید عباس و دره باغ تنها بخشی از جاذبه های شناخته شده بجنورد است.
شیروان
که از ضلع جنوبی اش با بجنورد و از قسمت شمالی با ترکمنستان همسایه است در فاصله 52 کیلومتری شهر بجنورد قرار گرفته است. شیروان درست همانند بجنورد در دره حاصلخیز رود اترک و در مجاورت آلاداغ و کپه داغ قرار گرفته است اما به نسبت بجنورد آب و هوایی معتدل تر و طبیعتی سرسبزتر دارد. حاشیه رود اترک در دوران قبل از تاریخ یکی از مکان های مورد علاقه بشر برای سکونت بوده است به همین دلیل در اطراف این شهر تاریخی تپه های تاریخی متعددی قرار دارد که نشان از تاریخ بلندبالای این سرزمین دارد. برخی قدمت سکونت بشر در این منطقه را چیزی قریب به شش هزار سال می دانند. علاوه بر دوران پیش ازتاریخ در دوره هایی همانند ساسانی نیز شهر از رونق بالایی برخوردار بوده و آثار قلعه ها و بناهای به یادمانده از آن دوران نیز به وفور به چشم می خورد. شیروان اما حالا در زمره شهرهای کمتر شناخته شده کشورمان است اما این شهر پر از گنجینه های دیدنی و جذاب همانند ییلاق های زیبا و چشم نواز، روستاهای منحصربفرد و آثار باستانی بسیار است. در میان زیبایی های شیروان می توان به تپه ارگ نادری، منطقه مرزی گردشگری گلیل، آبشار اسطرخی، غارهای هنامه، روستای اسطرخی و درخت کهنسالش، زوارم دره، قلعه زو و اوغاز اشاره کرد.
فاروج
خیلی ها با نام آجیل مشهورش می شناسند. شهری که چندین سال است مرکز شهرستان فاروج است و در فاصله 90 کیلومتری شهر بجنورد در همسایگی شیروان و قوچان قرار گرفته است و از یک سو هم به منطقه مرزی باجگیران در مرز ترکمنستان می رسد. بر اساس یافته های باستان شناسان و منابع تاریخی اطراف فاروج یکی از مراکز دولت پارتی بوده است که همین امر نشان از قدمت تاریخی بلندبالای این منطقه دارد. فاروج اما با قرارگرفتنش در دره رود اترک و همسایگی کپه داغ و آلاداغ دارای مزارع وسیع و باغات متعدد است. سرنوشت فاروج در سال های اخیر با آجیل گره خورده و خیلی از زائرین و مسافرین مشهد در سفرشان به خراسان حتما خودشان را به فاروج می رسانند تا از آجیل مرغوب این شهر بی نصیب نمانند. آجیلی که در شهرهای اطراف فاروج تولید می شود اما بازار فروشش در این شهر پررونق است به طوریکه در بیست و چهار ساعت شبانه روز اغلب مغازه های آجیل فروشی این شهر پذیرای مسافرین و خریداران است. این شهر که بنابر نظر برخی تاریخ دانان و باستان شناسان حدود هزار و اندی سال پیش توسط فردی با نام فرج الله که نماینده هارون عباسی در ایران بوده ساخته شده است دارای جاذبه های گردشگری متعددی نیز هست. بنابر این نظریه نام شهر در واقع فرج الله بوده است که بعدها به فاروج تغییر پیدا می کند. آرامگاه بابا و بی بی، روستای تاریخی و زیبای استاد، مسجدجامع فاروج، قلعه علی آباد، روستای گردشگری خسرویه، آبشار اسفجیر، یخچال های طبیعی تبریان و انبوه باغات میوه و مزارع و دشت های سرسبز فاروج از جمله جاذبه های این شهر زیبا و پرتردد است.
اسفراین
مرکز شهرستان زیبای اسفراین است درست در دامنه جنوبی آلاداغ قرار گرفته است. این شهر زیبا با داشتن آب و هوایی مطبوع و کوهستانی یکی از قدیمی ترین و تاریخی ترین مناطق استان خراسان شمالی نیز هست تا جایی که قدمت سکونت در این منطقه به هزاره ششم پیش از میلاد نیز می رسد. اسفراین با داشتن جلگه های حاصلخیز، دشت های خرم و ارتفاعات جذابی همانند آلاداغ، جغتای و تر دارای طبیعتی جذاب و چشم نواز است. طبیعتی جذاب که پادشاهان و امیران بسیاری را به این خطه می کشانده است. بنابر برخی اسناد تاریخی اسفراین در زول تاریخ نام های مختلفی داشته که از میان آن ها می توان به اسپرآیین، آستوئن و مهرگان اشاره کرد. این شهر در دوره پارت ها، هخامنشیان، ساسانی، اشکانی و عصر صفوی هم از مراکز مهم و استراتژیک بوده است اما با حمله افغان ها در دوره نادرشاه افشار به شدت مورد تخریب قرار می گیرد. منطقه شکارممنوع شاه جهان، منطقه گردشگری میلانلو، پارک ملی ساریگول، روستای رویین، آبشار دره جاج، شهر باستانی بلقیس، بقعه شیخ آذری بیهقی، آرامگاه شاهزاده زید و قلعه صعلوک بخش از جاذبه های گردشگری شهر اسفراین است.
راز و جرگلان
از شهرستان های استان خراسان شمالی به مرکزیت شهر راز است. شهرستانی کوهستانی که در همسایگی گلستان و ترکمنستان قرار گرفته است و دارای طبیعتی کوهستانی است. ارز و جرگلان در مقایسه با سایر شهرهای استان دارای زمستان هایی سردتر و تابستان هایی خشک تر هستند. مرکز این شهرستان نیز شهر کوچک و زیبای راز است. رودخانه های جرگلان، سومبار و غلامان نیز از رودهای جاری در این شهرستان هستند. عبور همین رودخانه ها و طبیعت کوهستانی سبب شده تا این منطقه نیز به مکانی مناسب برای سکونت بشر تبدیل شود به طوری که قدمت سکونت در این منطقه به سه هزار سال پیش از میلاد مسیح می رسد. راز و جرگلان یکی از مراکز اصلی استان خراسان شمالی در زمینه پرورش اسب های اصیل ترکمن است. وجود جنگل های مهم ارس در این منطقه نیز بر اهمیت آن افزوده است. این شهرستان زیبا با داشتن دره ها و ارتفاعات چشم نواز یکی از زیباترین شهرستان های استان خراسان شمالی است که بخصوص در فصل بهار گردشگران بسیاری را به سوی خود جلب می کند. بقعه شاهزاده نبی غلامان، گورستان تاریخی راز، تپه بایرقلعه، تپه مجاورسفید، درخت کهنسال سرو راز، قلعه ارگ بالا، ارگ آلمادوشن، بقعه سید بزرگ و محوطه تاریخی روستای راسقان در کنار دشت های سرسبز و طبیعت چشم نواز راز و جرگلان از جمله جاذبه های توریستی این شهرستان است.
جاجرم
شهر و مرکز از شهرهای استان خراسان شمالی است.کاروان هاب بسیاری در طول تاریخ در طی مسیر خود از این شهر زیبا گذشته اند. جاجرم نیز یکی از تاریخی ترین شهرهای استان خراسان شمالی است و آنطور که از ابنیه ها و اسناد تاریخی برمی آید در دوران اشکانی و ساسانی از رونق و اهمیت بالایی برخوردار بوده است گرچه محوطه های تاریخی کاوش شده شهرستان جاجرم آثاری از عصر نوسنگی و مفرغ را به نمایش می گذارند. جاجرم تا همین دوره قاجار یکی از شهرهای پرتردد و کاروان رو بوده است اما با احداث مسیرهای جدید به تدریج کاروانسراهای متعدد جاجرم نیز از رونق افتاده و به مرور زمان تخریب می شوند. جاجرم اما در مقایسه با سایر شهرستان های همجوارش دارای طبیعتی خشک و نیمه بیابانی است. کوه سالوک بلندترین ارتفاع این منطقه است و رودخانه کالشور نیز از نزدیکی آن عبور می کند و در انتها به کویر جنوبی می ریزد. جاجرم اما به مدد تاریخ بلندبالایش پر از جاذبه های تاریخی جذاب و حیرت انگیز است. مسجد جامع جاجرم، آرامگاه خواجه علی بن مهزیار، قزلر قلعه، نقوش صخره های جربت، شاه نشین بنی هاشم، حمام و موزه گرمابه جاجرم، منطقه حفاظت شده میان دشت، شاهزاده دربند، کوهستان بهار و رباط قلی تنها بخشی از جاذبه های توریستی جاجرم است.
بیرجند
به عنوان مرکز استان خراسان جنوبی اولین شهر در ایران است که دارای سازمان آبرسانی بوده است. در واقع بنگاه آبلوله بیرجند به عنوان اولین سازمان آبرسانی ایران شناخته می شود. از طرفی این شهر دومین شهر در ایران است که از سیستم لوله کشی آب شهری برخوردار شده است. بیرجند دارای بناهای تاریخی فراوانی است. از جمله اینها باغ اکبریه است که در سال 2011 میلادی به عنوان یک میراث جهانی در نشست یونسکو به ثبت رسید. از طرفی مدرسه شوکتیه بیرجند بعد از دارالفنون تهران و رشدیه تبریز به عنوان سومین مدرسه آموزش به سبک نوین شناخته شده است.
ارگ بهارستان (باغ زرشکی)
آبشار گیوک
بند دره
باغ امیرآباد
عمارت کلاه فرنگی
بازار بیرجند
باغ شوکت آباد
قلعه فورک
برج چشمه مولید
طبس
شهر طبس یکی از شهرهای کویری موجود در ایران است که جاذبه های دیدنی بسیاری دارد. طبس یا همان تبس ترکیب دو واژه ی تب و بس می باشد که تب در زبان فارسی به معنای حرارت و بس به معنای داغ است. طبس در واقع فرصت کویرنوردی را برای گردشگران فراهم می کند و مناظری از کویر را در پیش رویشان قرار می دهد که واقعا بی نظیر است. شهر طبس که با عنوان عروس کویرهای ایران شناخته می شود
باغ گلشن
کال جنی
دره کال سردر
سد تاخیر شاه عباسی
ارگ طبس
برج های هادرباش
کاروانسرای خان طبس
قلعه اسماعیلیان
کویر حلوان
جنگل سنو
بشرویه
واقع در غرب استان خراسان جنوبی در حاشیه کویر قرار دارد. لذا از آب و هوایی گرم و کویری برخوردار می باشد. بشرویه به دلیل وجود بادگیرهای زیبا به شهر بادگیرها در خراسان مشهور است. این شهر یکی از شهرهای تاریخی و قدیمی ایران می باشد که بیش از چند صد سال قدمت دارد. شغل غالب مردم بشرویه کشاورزی است و بیشتر محصولاتی که در این دیار کشت می شود پنبه، جو، گندم و پسته است. واژه ی بُشرویه ترکیب دو واژه ی «بُش» و «رویه» است و به معنای محل رویش بُش می باشد. بُش بوته ای خودرو از خانواده گیاهان بیابانی است. در بشرویه آثار تاریخی فراوانی وجود دارند که قدمت برخی از آنها به دوران قبل از اسلام بر می گردد.
قلعه دختر
آب انبار میان ده
حسینیه میان ده یا حاج علی اشرف
مدرسه علمیه
مسجد جامع میان ده
امام زاده هوگند
مسجد جامع رقه
تپه کرند
رباط اصفاک و نیگنان
قدمگاه ساغند
زیارتگاه بی بی نجمه خاتون مجد
قلعه های نظامی و دفاعی بشرویه و بند ریز
سرایان
شهری کوچک اما پر از جاذبه های ناب در قسمت های باختری استان خراسان جنوبی است. این شهر یکی از شهرهای مورد علاقه ی پادشاهان اسماعیلی بوده است. سرایان از غرب به شهرستان فردوس، از شمال به بخش کاخک شهرستان گناباد، از شرق به بخش سده شهرستان قائنات، از جنوب و جنوب شرقی به بخش خوسف شهرستان بیرجند و از جنوب غربی به بخش دیهوک شهرستان طبس می رسد. سرایان علاوه بر جاهای دیدنی خوراک های خوشمزه ای هم دارد که از جمله آنها اشکنه قند و بلغور پلو است.
روستای مصعبی
روستای کریمو
منطقه نمونه گردشگری مصعبی و کریمو
کویر سه قلعه
آبشارهای دره سبز رود
کاروانسرای سرایان
غار بتو
موزه صنایع دستی و مردم شناسی
آرامگاه تورانشاه
دق رباط سرایان
فردوس
با نام شهر باستانی تون هم شناخته می شود به سبب قدمت زیادی که دارد از وجود آثار باستانی متنوعی برخوردار است. در واقع فردوس تا سال 1308هجری شمسی با نام تون شناخته می شد اما اکنون از آن با عنوان فردوس یاد می شود. شهر فردوس در طول تاریخ دستخوش حوادث ناگواری مانند حمله مغول ها و زلزله های شدید قرار گرفته اما هرگز متروکه نشده و همواره حیات در آن جاری بوده است. فردوس با وجود وسعت کوچکی که دارد حدود 65 اثر تاریخی ثبت شده در فهرست آثار ملی را در دل خود جای داده است.
آبگرم معدنی هلال فردوس
سنگ سوراخ
کوه قلعه فردوس
قلعه حسن آباد (قلعه دختر)
کویر پلوند
قنات بلده فردوس
شهر تاریخی تون
مدرسه علمیه علیا
مدرسه علمیه حبیبیه
مسجد جامع تون
مجموعه تاریخی کوشک
حمام خیروز موزه مردم شناسی فردوس
حوض انبار و مسجد سیدی
آب انبار بازار (میدان)
حمام جهانیار
بارگاه امام زادگان سلطان محمد (ع) و ابراهیم (ع)
قائنات
در شمال شرق استان خراسان جنوبی قرار دارد. این شهرستان از شمال به شهرستان های خواف و گناباد از استان خراسان رضوی، از غرب به شهرستان سرایان، از جنوب به شهرستان بیرجند و از شرق به شهرستان زیرکوه می رسد. این شهرستان امروزه با نام پایتخت زعفران جهان شناخته می شود. مرکز این شهرستان شهر قائن می باشد که بر روی دشتی به همین نام قرار دارد.
مسجد جامع
آرامگاه ابوذر جمهر قاینی
قلعه کوه (آرتاگوانا)
مساجد صدر اسلام
قلعه هاجر آباد
خانه سلطانی
خانه موسوی
موزه آب
خانه قارنی
موزه مردم شناسی
غار جوجه
نهبندان
یکی از مناطق کویری استان خراسان جنوبی به شمار می رود. «نِه» در واقع نام یکی از شهرهای باستانی متعلق به سلسله ی اشکانیان بوده است. شهرستان نهبندان دارای آثار تاریخی و جاذبه های طبیعی فراوانی است. از جمله محصولات کشاورزی شهرستان نهبندان می توان به عنّاب، خرما، پسته، زعفران، زرشک، انار اشاره کرد. اما محصول اصلی نهبندان سنگ های قیمتی معدن قلعه زری و سنگ های زیبای گرانیتی سیاه و سفید آن است.
کوه های مینیاتوری یا مریخی
آسیاب آبی
مسجد طارق
قلعه نهبندان
خوسف
شهر دیگری از استان خراسان جنوبی است که در فاصله ی تقریبی 35 کیلومتری غرب شهرستان بیرجند قرار دارد. این شهر در حاشیه کویر واقع شده و بافت قدیمی خود را حفظ کرده است. خوسف آثار تاریخی و دیدنی بسیاری دارد و به دلیل شرایط آب و هوایی مناسب برای رویش گل نرگس به دیار گل های نرگس شهرت یافته است. خوسف یکی از قدیمی ترین شهرهای استان خراسان جنوبی است به طوری که تاریخچه ی آن به دوران پیش از اسلام بر می گردد. در منابع تاریخی، از این شهر قدیمی با نام های خسف، خسب و خوسف یاد شده است. به دلیل موقعیت قرارگیری شهر خوسف بر هسته ای مقاوم از زمین، این شهر همواره در طول تاریخ از دست زمین لرزه در امان بوده و بافت تاریخی آن یکی از سالم ترین بافت های تاریخی در منطقه به شمار می رود. این بافت با مساحتی در حدود 20 هکتار از وجود تعداد بسیار زیادی بنای تاریخی و فرهنگی باارزش بهره می برد. از جمله ی این بناها می توان به مساجد، آب انبارها، مدرسه، قلعه، خانه های علوی و مالکی و آرامگاه ابن حسام اشاره کرد.
آرامگاه ابن حسام خوسفی
مسجد جامع خوسف
مدرسه ابن حسام
بافت تاریخی روستای ماژان
درمیان
مرکزیت شهر اسدیه واقع در شرق شهرستان بیرجند، جنوب شهرستان قائنات و شمال شهرستان سربیشه در حال حاضر دارای سه بخش مرکزی، قهستان و گزیک،6 دهستان و یک نقطه شهری است. این شهرستان تا سال 1384یکی از بخش های شهرستان بیرجند بود که در این سال و پس از تشکیل استان خراسان جنوبی استقلال یافت و خود به یک شهرستان تبدیل شد. نام درمیان برای این شهرستان از نام یکی از روستاهای آن گرفته شده است. این روستا در میان کوه های بلندقامتی واقع شده است.
روستای آنیک
قلعه درخش
روستای مسک
خانه مهدی خان رفیعی
خانه ابراهیم بیک مسینایی
مسجد جامع هندوالان
مدرسه علمیه درمیان
خانه باغ عطایی نوغاب
درخت کهنسال چنار مزار سلطان تیمور
قلعه مسک
گناباد
یکی از تاریخی ترین شهرهای ایران که در استان خراسان رضوی و در فاصله 280 کیلومتری شهر مشهد قرار گرفته واولین نکته ای که باید در رابطه با این شهر تاریخی بدانید قدیمی ترین قنات آب جهان را در خودش جای داده است
احداث بند یا همان سد امروزی بر مسیر رودخانه های پرآب اولین قدم بود. بندهای به جا مانده از دوره هخامنشیان قدیمی ترین بندهایی هستند بندها آب رودخانه ها را به هنگام طغیان کنترل و آب مورد نیاز کشاورزی و شرب مردم را تامین می کردند. این سیستم آبی پیشرفته قنات یا کاریز نام داشت.
قنات شیوه ای هوشمندانه برای مدیریت آب به خصوص در سرزمین های کویری و کم باران بود. باران که می بارید اغلب در برخی گودال ها و حفره های عمیق باقی می ماند
آب انبارها که در واقع حوض، استخر یا گودالی بزرگ و مسقف بودند از همان ابتدا برای ذخیره کردن آب ساخته می شدند و اغلب آب حاصل از بارش باران های فصلی، طغیان رودخانه ها، جوشش چشمه ها و یا قنات ها در آن ها ذخیره می شد تا در فصول گرم و کم آبی بتوانند استفاده کنند.
سیستم آبی را طراحی کردند که احداث بند یا همان سد امروزی بر مسیر رودخانه های پرآب اولین قدم بود. بندهای به جا مانده از دوره هخامنشیان قدیمی ترین بندهایی هستند که هنوز هم آثارشان بر سر راه رودخانه ها و بندها آب رودخانه ها را به هنگام طغیان کنترل می کردند و علاوه بر این آب مورد نیاز کشاورزی و شرب مردم را نیز تامین می کردند. بخش دیگر این سیستم آبی پیشرفته قنات یا کاریز نام داشت.
اما یکی دیگر از بخش های مهم این سیستم آبی آب انبارها بودند. آب انبارهایی که معمولا نیاز روزمره مردم به آب را تامین می کردند و چشمه یا رودخانه دائمی کمتر به چشم میخورد. بیشتر پهنه ایران را سرزمین هایی فرا گرفته بودند که در شش ماهه نخست سال اغلب خبری از بارندگی و آب نبود و این کم آبی اختلال عظیمی در زندگی روزمره ساکنین شهرها و روستاها و یا عابرین کاروانسراها بوجود می آورد.
چشمه آبگرم شاهان گرماب
در نقطه ای کوهستانی از توابع شهر سفید سنگ در شهرستان فریمان خراسان رضوی واقع شده است. در واقع مسیر دسترسی به این آبگرم از طریق خراسان رضوی، فریمان، قلندر آباد، سپس سفید سنگ و روستای شاهان گرماب می باشد. کتیبه موجود در محل شاهان گرماب که حکایت از تاریخی بودن آن دارد،
شاه سلیمان صفوی فرزند شاه عباس دوم بوده است. از ویژگی های بارز این آبگرم می توان عنوان نمود که آبگرم شاهان گرماب تنها آبگرم معدنی قابل شرب در کشور به شمار می آید و یکی از سه آبگرم معدنی است که دارای خاصیت بی نظیر درمانی می باشد.
التیام دردهایی نظیر تصلب شرائین، سختی حرکات مفصل ها، رماتیسم مزمن و دردهای آنان بسیار اثر گذار است. گفته شده این آب ها همچنین جهت درمان امراض جلدی نظیر سودا، اگزما، جرب، جوش صورت که این موارد خواه به صورت خشک یا توامان با آب و چرک نیز باشد، دارویی بسیار مفید به شمار می آید.
آب چشمه ی مذکور دارای آهن، سیلیس، آهک، منیزیم، پتاسیم و سدیم است. و به جهت دارا بودن گاز طبیعی از بهترین و طبیعی ترین نوشیدنی های گازدار به شمار می آید. قابل ذکر است که افراد مبتلا به امراض قلبی و همچنین اشخاصی که به بیماری های سرطان دچار هستند، بدون راهنمایی و تجویز پزشکِ خود نباید از این آب ها استفاده نمایند.
چشمه آبگرم مذکور دارای آبی زلال و فاقد رنگ، بو، آمونیاک، گوگرد و شوره بوده و جهت بهبود عفونت های پوستی، دردهایی نظیر واریس، رماتیسم، آرتریت، آرتروز و نیز کوفتگی و دردهای عصبی و همچنین زخم های مزمن بسیار اثر گذار می باشد. گفتنی است که اثر گذاری درمانی آب این چشمه بر روی بیماری های پوستی به جهت وجود گوگرد نمی باشد، بلکه سیلیکات های موجود در این آب، درمانگر بیماری های پوستی محسوب می شود. و از آنجا که از نظر کمی املاح زیادی ندارد، نوشیدن آب چشمه بی ضرر بوده و جهت درمان سنگ های مجاری ادراری و نیز بیماری اگزما بسیار مفید است. قابل ذکر است که مقدار آبِ چشمه ی آبگرم شاهان گرماب در طی سال های خشکسالی و حتی پر آبی منطقه، کم یا زیاد نشده است و امروزه همچنان از دل کوه می جوشد
ارتقاء سریع سایت در گوگل با ❌بک لینک قوی❌
مشاهده
وبلاگ آیا میدانستید
مطلب مرتبط
سواحل زیبای دریاچه کومو- ایتالیا
