دیسکهای فتق یک بیماری شایع ستون فقرات هستند که میتوانند ناراحتی قابل توجهی ایجاد کنند و بر زندگی روزمره شما تأثیر بگذارند.
فتق دیسک، که گاهی اوقات دیسک لغزش یا پارگی نامیده میشود، زمانی رخ میدهد که قسمت نرم و ژل مانند داخلی دیسک ستون فقرات از طریق پارگی در قسمت بیرونی سختتر بیرون میزند. دیسکهای ستون فقرات به عنوان بالشتک بین مهرهها عمل میکنند و امکان انعطافپذیری و جذب ضربه را در حین حرکت روزانه فراهم میکنند. هنگامی که یک دیسک فتق پیدا میکند، میتواند اعصاب مجاور را تحریک کرده و باعث درد، بیحسی یا ضعف در ناحیه آسیب دیده شود. فتق دیسک میتواند در هر قسمتی از ستون فقرات، از جمله ناحیه گردن، قفسه سینه و کمر رخ دهد.
فتق دیسک به مشکلی در یکی از بالشتکهای لاستیکی به نام دیسک اشاره دارد که بین استخوانهایی که ستون فقرات را تشکیل میدهند، قرار دارند. این استخوانها مهره نامیده میشوند.
دیسک ستون فقرات دارای یک مرکز نرم و ژلهای به نام هسته است. هسته در یک لایه بیرونی سختتر و لاستیکی به نام حلقه قرار دارد. فتق دیسک زمانی رخ میدهد که مقداری از هسته از طریق پارگی در حلقه به بیرون فشار میآورد. فتق دیسک گاهی اوقات دیسک لغزش یافته یا دیسک پاره شده نامیده میشود.
فتق دیسک که میتواند در هر قسمتی از ستون فقرات رخ دهد، اغلب در قسمت پایین کمر رخ میدهد. بسته به محل فتق دیسک، میتواند منجر به درد، بیحسی یا ضعف در یک دست یا پا شود.
بسیاری از افراد هیچ علامتی از فتق دیسک ندارند. برای افرادی که علائمی دارند، علائم به مرور زمان بهبود مییابند. معمولاً برای تسکین مشکل نیازی به جراحی نیست.
علائم
بیشتر فتق دیسکها در قسمت پایین کمر رخ میدهند، اما میتوانند در گردن نیز رخ دهند. علائم به محل قرارگیری دیسک و اینکه آیا دیسک به عصبی فشار میآورد یا خیر، بستگی دارد. فتق دیسک اغلب یک طرف بدن را تحت تأثیر قرار میدهد.
درد بازو یا پا. اگر فتق دیسک شما در قسمت پایین کمر باشد، معمولاً در قسمت پایین کمر، باسن، ران و ساق پا احساس درد خواهید کرد. ممکن است در بخشی از پای خود نیز درد داشته باشید.
در فتق دیسک گردن، معمولاً بیشترین درد را در شانه و بازوی خود احساس خواهید کرد. این درد ممکن است هنگام سرفه، عطسه یا حرکت در موقعیتهای خاص به بازو یا پای شما سرایت کند. درد اغلب به صورت تیز یا سوزش توصیف میشود.
بیحسی یا سوزن سوزن شدن. افرادی که فتق دیسک دارند، اغلب در قسمتی از بدن که توسط اعصاب آسیب دیده تغذیه میشود، دچار بیحسی یا سوزن سوزن شدن منتشر میشوند.
ضعف. عضلاتی که توسط اعصاب آسیب دیده تغذیه میشوند، تمایل به ضعیف شدن دارند. این میتواند باعث تلو تلو خوردن شما شود یا بر توانایی شما در بلند کردن یا نگه داشتن اشیاء تأثیر بگذارد.
ممکن است بدون علائم، فتق دیسک داشته باشید. ممکن است تا زمانی که در تصویر ستون فقرات نشان داده نشود، متوجه آن نشوید.
فتق دیسک اغلب نتیجه یک ساییدگی و پارگی تدریجی مرتبط با پیری به نام دژنراسیون دیسک است. با افزایش سن، دیسکها انعطافپذیری کمتری پیدا میکنند و حتی با یک فشار یا پیچش جزئی، مستعد پارگی یا پارگی میشوند.
اکثر افراد نمیتوانند علت فتق دیسک خود را دقیقاً مشخص کنند. گاهی اوقات، استفاده از عضلات کمر به جای عضلات پا و ران برای بلند کردن اجسام سنگین میتواند منجر به فتق دیسک شود. پیچ خوردن و چرخیدن هنگام بلند کردن نیز میتواند باعث فتق دیسک شود. به ندرت، یک رویداد آسیبزا مانند سقوط یا ضربه به کمر علت آن است.
عوامل متعددی میتوانند در فتق دیسک نقش داشته باشند:
تخریب مرتبط با سن: با افزایش سن، دیسکهای ستون فقرات محتوای آب خود را از دست میدهند و انعطافپذیری کمتری پیدا میکنند و این امر آنها را بیشتر مستعد پارگی یا پارگی میکند.
آسیب یا ضربه: تصادفات، افتادن یا ضربههای ناگهانی میتواند به دیسکها آسیب برساند و منجر به فتق شود.
فشار مکرر: مشاغل یا فعالیتهایی که شامل بلند کردن اجسام سنگین، پیچ خوردن یا خم شدن میشوند، میتوانند به مرور زمان فشار بیش از حدی به دیسکهای ستون فقرات وارد کنند.
ژنتیک: برخی از افراد ممکن است به دلیل تفاوتهای ساختاری ارثی در ستون فقرات خود، مستعد ابتلا به مشکلات دیسک باشند.
عوامل سبک زندگی: چاقی، وضعیت نامناسب بدن و عادات کمتحرک میتوانند فشار بر ستون فقرات را افزایش داده و در فتق دیسک نقش داشته باشند. درک علت فتق دیسک بسیار مهم است زیرا برنامه درمانی شما را هدایت میکند، چه مدیریت محافظهکارانه باشد و چه مداخله جراحی توسط یک جراح ارتوپد ستون فقرات در نزدیکی شما.
نشانههایی که ممکن است شما فتق دیسک داشته باشید
دیسکهای فتق میتوانند بسته به محل و شدت فتق، علائم مختلفی ایجاد کنند. علائم رایج عبارتند از:
درد موضعی: درد شدید یا تیرکشنده در گردن، میانه کمر یا پایین کمر
درد منتشر شونده: دردی که به سمت بازو یا پا حرکت میکند و اغلب به صورت سوزش یا تیر کشیدن توصیف میشود
بیحسی یا سوزن سوزن شدن: اعصاب آسیب دیده میتوانند باعث احساس سوزن سوزن شدن یا بیحسی در اندامها شوند
ضعف عضلات: اعصاب فشرده شده ممکن است منجر به ضعف در عضلات متصل به آن اعصاب شوند
کاهش تحرک: مشکل در خم شدن، چرخاندن یا انجام فعالیتهای روزمره
اگر متوجه این علائم شدید، به خصوص اگر با گذشت زمان ادامه پیدا کنند یا بدتر شوند، مشورت با یک متخصص ارتوپدی ستون فقرات در نزدیکی شما مهم است. ارزیابی زودهنگام میتواند از آسیب بیشتر عصب جلوگیری کرده و نتایج بهبودی را بهبود بخشد.
درمان فتق دیسک
معمولاً با رویکردهای محافظهکارانه و غیرجراحی آغاز میشود. در متخصصان ارتوپدی ولی، جراحان متخصص ارتوپدی ستون فقرات قبل از در نظر گرفتن جراحیهای بزرگ، روشهای کمتهاجمیتر را در اولویت قرار میدهند. درمانهای غیرجراحی رایج عبارتند از:
فیزیوتراپی: تمریناتی برای تقویت عضلات نگهدارنده ستون فقرات و بهبود انعطافپذیری
مدیریت درد: داروها یا تزریقهای مداخلهای، مانند تزریق استروئید اپیدورال، برای کاهش التهاب و درد
بریس یا ارتز: تکیهگاههایی که به کاهش فشار روی ستون فقرات و تثبیت نواحی آسیبدیده کمک میکنند
اگر درمانهای محافظهکارانه تسکین کافی را ارائه ندهند، ممکن است گزینههای جراحی در نظر گرفته شود. روشهای کمتهاجمی که توسط جراحان ارتوپدی ستون فقرات آموزشدیده انجام میشوند، میتوانند فتق دیسک را درمان کنند و در عین حال آسیب بافتی و زمان بهبودی را به حداقل برسانند. گزینههای جراحی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
میکرودیسککتومی: برداشتن قسمت فتق دیسک برای رفع فشردگی عصب
تعویض دیسک یا فیوژن ستون فقرات: روشهایی برای بازگرداندن ثبات و عملکرد به بخش آسیبدیده ستون فقرات
جراحی رفع فشار: برداشتن فشار از روی اعصاب فشرده برای کاهش درد و بهبود تحرک
مورد هر بیمار منحصر به فرد است، بنابراین ارزیابی کامل توسط یک متخصص ارتوپدی ستون فقرات برای تعیین مناسبترین برنامه درمانی ضروری است.
عوامل خطر
عواملی که میتوانند خطر فتق دیسک را افزایش دهند عبارتند از:
وزن. وزن اضافی بدن باعث فشار اضافی بر دیسکهای کمر میشود.
شغل. افرادی که مشاغل فیزیکی طاقتفرسا دارند، خطر بیشتری برای ابتلا به مشکلات کمر دارند. بلند کردن مکرر اجسام، کشیدن، هل دادن، خم شدن به طرفین و چرخاندن بدن نیز میتواند خطر فتق دیسک را افزایش دهد.
ژنتیک. برخی افراد استعداد ابتلا به فتق دیسک را به ارث میبرند.
سیگار کشیدن. تصور میشود که سیگار کشیدن، اکسیژنرسانی به دیسکها را کاهش میدهد و باعث میشود سریعتر تجزیه شوند.
رانندگی مکرر. نشستن طولانی مدت همراه با لرزش موتور خودرو میتواند به ستون فقرات فشار وارد کند.
کمتحرک بودن. ورزش منظم میتواند به جلوگیری از فتق دیسک کمک کند.
عوارض
درست بالای کمر، نخاع شما به پایان میرسد. آنچه از طریق کانال نخاعی ادامه مییابد، گروهی از ریشههای عصبی بلند است که شبیه دم اسب است و به آن دم اسب میگویند.
به ندرت، فتق دیسک میتواند کل کانال نخاعی، از جمله تمام اعصاب دم اسبی را فشرده کند. در موارد نادر، ممکن است برای جلوگیری از ضعف یا فلج دائمی، جراحی اورژانسی لازم باشد.
علائم بدتر شونده. درد، بیحسی یا ضعف میتواند تا حدی افزایش یابد که فعالیتهای روزانه شما را مختل کند.
اختلال عملکرد مثانه یا روده. سندرم دم اسبی میتواند باعث بیاختیاری یا مشکل در ادرار کردن حتی با مثانه پر شود.
بیحسی زینی. این از دست دادن تدریجی حس، مناطقی را که با زین در تماس هستند - قسمت داخلی رانها، پشت پاها و ناحیه اطراف رکتوم - تحت تأثیر قرار میدهد.
برای کمک به جلوگیری از فتق دیسک، موارد زیر را انجام دهید:
ورزش. تقویت عضلات تنه، ستون فقرات را تثبیت و پشتیبانی میکند.
وضعیت بدنی خوبی داشته باشید. این کار فشار روی ستون فقرات و دیسکهای شما را کاهش میدهد. کمر خود را صاف و تراز نگه دارید، به خصوص هنگام نشستن طولانی مدت. اشیاء سنگین را به درستی بلند کنید، به طوری که پاهای شما - نه کمر شما - بیشتر کار را انجام دهند. وزن سالم خود را حفظ کنید. وزن اضافی فشار بیشتری به ستون فقرات و دیسکها وارد میکند و آنها را بیشتر مستعد فتق میکند.
سیگار را ترک کنید. از مصرف هرگونه فرآورده تنباکو خودداری کنید.
وبلاگ آیا میدانستید
