تبریز یکی از شهرهای بزرگ و قدیمی ایران است و در دامنه کوه سهند (آتشفشان خاموش) واقع شده است. این شهر از سمت شمال، جنوب و شرق به کوهستان و از سمت غرب به زمین های هموار و شوره زارهای تلخه رود محدود می شود و به شکل یک چاله نسبتاً بزرگ و یا یک جلگه بین کوهی با طبیعت زیبا درآمده است. ارتفاع این شهر از سطح دریا بین 1350 تا 1550 متر در نقاط مختلف آن متغیر است. آب وهوای تبریز در زمستان ها بسیار سرد و در تابستان ها خشک و گرم است.
شهرستان تبریز دارای دو بخش به نام های مرکزی و خسروشاه، سه نقطه شهری به نام های تبریز، سردرود و خسروشاه و هفتاد و پنج آبادی است.
تبریز پرجمعیت ترین شهر استان آذربایجان شرقی و از پرجمعیت ترین و بزرگ ترین شهرهای شمال غرب ایران است. پس از بهره برداری از آزادراه تبریز- زنجان میزان مسافرپذیری تبریز رو به فزونی نهاد و این شهر پس از مشهد به عنوان دومین شهر مسافرپذیر ایران مطرح گردید.
نماد این شهر ارگ تبریز است. تبریز شهری است که در طول جاده ابریشم غرب را به شرق پیوند داده و دروازه مشرق زمین خوانده شده است و به سبب موقعیت مناسب از گذشته تاکنون یکی از مراکز مهم تجاری، صنعتی، اقتصادی و فرهنگی در سطح ایران محسوب شده است. این شهر به دلیل شرایط خاص جغرافیایی از اهمیت بالای اقتصادی و سیاسی برخوردار است و به دلیل جذب سرمایه های کلان بخش خصوصی، به عنوان مهد سرمایه گذاری ایران شناخته می شود؛ تبریز به مدت پنج سال متوالی دارنده رتبه نخست جذب سرمایه در بین شهرهای ایران است.
این شهر دومین شهر صنعتی ایران پس از تهران است و به دلیل صنعتی بودن یکی از مهم ترین شهرهای مهاجرپذیر کشور محسوب می شود. هم چنین این شهر رتبه دوم برج سازی را در بین شهرهای ایران داراست. تبریز قطب اداری، ارتباطی، بازرگانی، سیاسی، صنعتی، فرهنگی و نظامی منطقه آذربایجان است. تولیدات عمده صنعتی در این منطقه، مواد غذایی، مواد شیمیایی، کانی غیرفلزی، فلزات اساسی، ماشین آلات نساجی و فرش هستند. کارخانه های بزرگ صنعتی با ایجاد و تمرکز بر صنایع سنگین و تولید ماشین آلات و تجهیزات تبریز را به یکی از قطب های صنعتی کشور تبدیل نموده است. در زمینه صنعت چرم نیز تبریز جزء پیشتازان است. تبریز مدت هاست که مرکز هنر و صنایع دستی بوده است. فرش دست باف تبریز و مراغه به علت طراحی ویژه و کیفیت بالا دارای شهرت جهانی هستند و صادرات آن ها یکی از منابع قابل توجه ارزی به شمار می آید.
زبان مردم شهرستان تبریز ترکی آذری است. شهر تبریز نخستین پایتخت جهان تشیع بوده و بیشتر مردم این شهرستان شیعه اثنی عشری هستند.
شهر تبریز، مرکز استان آذربایجان شرقی نقش مهمی در تاریخ ایران داشته است. این شهر که در شمال غربی ایران واقع شده، مهمترین شهر بازرگانی منطقه خود به خصوص در روابط تجاری ایران و غرب میباشد. تبریز چندین بار پایتخت ایران بوده و با حدود یک و نیم ملیون نفر ساکن، اکنون ششمین شهر پر جمعیت ایران است.
بخش اعظم ساکنان این شهر ترکهای آذری هستند که به ترکی آذری تکلم میکنند و غالبا مسلمان هستند. آب و هوای آن استپی خشک است که تابستانها گرم و خشک و زمستانها سرد است. قدمت تبریز به هزاران سال قبل میرسد، هرچند بخاطر وقوع زلزلههای متعدد و تخریب آثار، نمیتوان عمر آن را به طور دقیق حدس زد. شهر تبریز تاریخی پر فراز و نشیب دارد که شامل دوران متعدد اشغال و سپس شکوفایی است، چرا که آذری٬ها به سخت کوشی در تجارت، صنعت، کشاورزی و هنر مشهورند. تبریز به عنوان پایتخت گردشگری اسلامی در سال 2018 انتخاب شده است.
از میان هنرهای گوناگون صنایع دستی تبریز، این شهر بیشتر بخاطر فرش هایش مطرح است. فرش تبریز در سال 2015 در فهرست جهانی شهرهای جهانی صنایع دستی قرار گرفت. هنر بافت فرش از زمان صفویه شکوفا شد و از زمان قاجار، صادرات فرش به کشورهای غربی رونق گرفت که این رویه در دوران پهلوی نیز ادامه یافت و اکنون نیز فرش از جمله مهمترین محصولات صادراتی صنایع دستی ایران است.
فرش تبریز سبک های گوناگونی دارد که با اخیرا با تکنیک های جدید هم ترکیب شده و با طرح های گلدار، رنگین و ارزنده خود، محبوبیت زیادی در بازار دارد. تبریز یکی از مهمترین شهرهای فرش بافی دنیا محسوب میشود.
قالی تبریز را یکی از پرآوازه ترین قالی های ایران میدانند؛ و امروزه از سوی شورای جهانی صنایع دستی شهر تبریز به عنوان شهر جهانی بافت فرش دستباف انتخاب شده است. اگر بخواهیم در رابطه با پیشینه ی تاریخی این هنر فاخر ایرانی سخن بگوییم باید اشاره کنیم که با روی کار آمدن صفویان و انتخاب تبریز به عنوان پایتخت (در دوران شاه اسماعیل) و توجه شاهان این دوره به فرهنگ و هنر، کارگاه های قالی بافی زیادی در سراسر حکومت صفوی از جمله شهر تبریز دایر شد و کم کم قالیبافی در این دوران از حالت روستایی خارج و به هنری درباری تبدیل شد. از این رو، دوران صفویه را دوره ی درخشش و اوج هنر قالیبافی تبریز
میدانند.
از قرن هفدهم میلادی به بعد قالی ایران به کشورهای مختلف صادر شد؛ در این میان صنعتگران تبریزی با در نظر گرفتن سلیقه ی مردمِ اروپا و آمریکا اقدام به بافت قالی هایی منطبق با سلیقه ی مردم آن دیار کردند. از نشانه های بارز فرش تبریز که این بافته را از سایر بافته های ایران متمایز می کند، وجود ستاره ی چندگوش و بزرگ در مرکز فرش و چرخش های ظریف اسلیمی است که با گل های ختایی پوشیده شده است.
فرش تبریز همچنین یکی از نفیس ترین قالی های ایران شمرده می شود چرا که در شالوده و بافت بعضی از این فرش ها از ابریشم، طلا و نقره نیز استفاده شده است. از طرح های شاخص این بافته می توان به طرح مستوفی (گل فرنگ مستوفی)، اسلیمی ترنجدار، اسلیمی لچک ترنج، نقش ماهی یا هراتی، گلدانی، میناخانی، طرح درختی، طرح تصویری، طرح باغی یا گلستانی و طرح شکارگاه اشاره کرد.
در سال های اخیر شاهد نوآوری هایی در فرش این منطقه بوده ایم که سبب تمایز این بافته شده و تاکنون در ایران سابقه نداشته است؛ از جمله می توان به رج شمارهای بالا و ریزبافت، تنوع بالای رنگ ها، کوتاه بودن پرزهای فرش و پرداخت آن توسط افراد ماهر، به کاربردن الیاف بسیار مرغوب و استفاده از سایه-روشن برای ایجاد عمق در قالی اشاره کرد. همچنین در بخش طراحی بافندگان این قالی با ابداع طرح هایی مانند طرح زیرخاکی، استفاده از عناصر جدید در الگوهای سنتی و استفاده از فرم جانوران در طرح فرش تحسین همگان را برانگیخته اند. امروزه اکثر کارگاه های قالی بافی در شهر تبریز و روستاهای اطراف این شهر واقع شده است.
پارک کوهستانی عون بن علی
پیاده، با ماشین یا تله کابین فرقی نمی کند چطور به این جا بیایید کوه های عینالی به تمام بازدید کنندگانشان منظره ای فوق العاده از شهر تبریز را هدیه می دهند. حواستان باشد که هوای قله کوه سرد است و هنگام بازدید از آن لباس مناسب همراه داشته باشید. در این کوهستان دلپذیر یک فنجان چای کافی است تا روزتان کامل شود.
بازار تبریز
یکی از برجسته ترین نقاط سفر هر کسی به شهر تبریز گشت و گذار در بازار آن است. بازار تبریز یک کیلومتر مربع مساحت دارد و بزرگ ترین بازار سرپوشیده جهان است. یکی از زیباترین بازارهای ایران که در میراث تاریخی یونسکو نیز به ثبت جهانی رسیده است. بازار در زمان جاده ابریشم از اهمیت تجاری بالایی برخوردار بود و پس از آن در زمان پادشاهی صفویان رونق گرفت. این بازار در سال 1193هجری قمری بر اثر زلزله با خاک یکسان شد اما طولی نکشید که توسط نجفقلی خان دنبلی حاکم وقت تبریز بازسازی شد. در بازار مدرسه، مسجد و کاروان سراهای تاریخی زیادی وجود دارد که با نماهای آجری و گنبد ها و طاق های زیبا ساخته شده اند و بر جذابیت های آن افزوده اند.
مسجد کبود یا مسجد جهانشاه (به زبان آذری ها گؤی مچید)
در زمان ابومظفر جهانشاه قراقویونلو به دستور دخترش صالحه خانم در قرن نهم هجری بنا شد. متاسفانه این مسجد نیز در زلزله 1193هجری قمری آسیب جدی دید، فقط ایوان و ورودی اصلی آن از تخریب زلزله در امان ماندند و اغلب قسمت های آن در 50 سال گذشته بازسازی شدند. این باقی مانده ها هرچند ناچیز ولی شاهدی بر شکوه و زیبایی این مسجد هستند. روی کاشی های ایوان می توانید طرح های آبی پیچیده ای که مسجد کبود نامش را از آن گرفته است مشاهده کنید. درون مسجد انواع خطاطی های زیبا و هنرمندانه نیز وجود دارد. بازسازی کاشی کاری درونی و خارجی مسجد هنوز ادامه دارد.
ارگ تبریز (علیشاه)
بنای اصلی ارگ به قرن هشتم میلادی برمی گردد. هدف از احداث آن ساخت مسجد بود که با فرو ریختن سقف هنگام ساخت و مرگ علیشاه نیمه کاره رها شد. در هنگام جنگ میان ایران و روسیه سال 1804تا 1824میلادی این سازه نیمه کاره را تبدیل به دیواره نظامی کردند. در سال های اخیر بیشتر قسمت های این سازه تخریب شدند. امروزه تنها دیوارهای شبستان باقی مانده است.
مسجد جامع تبریز (مسجد جامع کبیری)
این بازار از زمان تاسیس در دوران سلجوقیان، مسجد جامع شهر تبریز بوده و پیرامون آن بازار تبریز ساخته شده است. این مسجد قدیمی نیز مانند اکثر بناهای تبریز از زلزله های متعدد این شهر در امان نبوده و دچار خرابی هایی شده و چندین بار مورد بازسازی قرار گرفت است. در نتیجه آن چه امروز مشاهده می کنید ترکیب خاصی از معماری قدیم با جدید است. گلدسته های این مسجد مشهور در کنار کاشی کاری منحصر به فرد ورودی آن مشهورترین قسمت های آن هستند.
موزه آذربایجان
این موزه در نزدیکی مسجد کبود واقع شده است. در سال 1307هجری نمایشگاهی از سکه های تبریز برگزار شد پس از آن تا سال 1337طول کشید تا این مکان تبدیل به موزه آذربایجان شود و سرانجام در سال 1341 ساختمان آن افتتاح شد. در این موزه 1200شی عتیقه وجود دارد که تعداد اندکی از آن نمایش داده می شود. قدیمی ترین آن ها متعلق به عصر آهن است. موزه آذربایجان شهر تبریز دومین موزه باستان شناسی ایران پس از موزه ملی تهران است. در حال حاضر با سه سالن نمایش به ابعاد 37 در 12متر و چند اتاق اداری و کتابخانه، یکی از بزرگترین موزه های کشور است.
مقبره الشعرا (قبرستان سرخاب)
تاریخ این گورستان به پیش از قرن هشتم هجری بر می گردد. این گورستان نیز گرفتار گذر زمان و بلایای طبیعی شد و پس از تخریب ها تا سال 1350هجری خورشیدی تقریبا متروکه شده بود. در آن سال مسابقه طراحی بنای آن برگزار شد. غلام رضا فرزان مهر توانست برنده مسابقه شود و هم اکنون طرح او یکی از نمادهای تبریز است. در هشتصد سال گذشته بیش از 400 فرد نامی و عمدتا شاعر در این محل دفن شده اند که مشهورترین آن ها حکیم اسدی طوسی و سید محمد حسین شهریار است.
پارک ایل گلی (شاه گلی)
شاه گولی به معنی استخر شاه ترجمه شده است. گول در زبان ترکی به معنی استخر است. عمق دریاچه این پارک 12متر است و امروزه در آن قایق سواری انجام می شود. این پارک 7 کیلومتر با مرکز شهر تبریز فاصله داد و تاریخ احداث آن به زمان آق قویونلوها بازمی گردد. صفویان نیز پارک را گسترش دادند. اگر به دنبال گذراندن یک بعد از ظهر با آرامش کامل همراه خانواده، پیک نیک با دوستانتان یا حتی بازی کردن بدمینتون هستید این پارک را به شما پیشنهاد می کنیم.
روستای کندوان
شهرت اصلی روستا به خاطر خانه هایی است که مانند لانه زنبور در دل کوه های آتشفشانی سهند جای گرفته اند. این بافت سنتی با ساخت خانه های مدرن تر روستایی گسترش یافته است. روستا تنها 48 کیلومتر با شهر تبریز فاصله دارد و پیشنهاد می کنیم در سفر به تبریز از آن دیدن کنید. روستای کندوان بیش از 7000 سال قدمت دارد و به خاطر سبک معماری خاصش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. خیلی ها این روستا را با کاپادوکیه در ترکیه مقایسه می کنند تفاوت اصلی آن ها در این است که آن شهر خالی از سکنه شده اما هنوز حدود 117خانوار درون این صخره ها زندگی می کنند. برای رسیدن به روستا حدود ۱ ساعت با ماشین راه در پیش دارید که قطعا از طی کردنش پشیمان نخواهید شد.
کلیسای استفانوس مقدس
برای رسیدن به کلیسای استقانوس یک ساعت و نیم رانندگی در پیش دارید چرا که ساختمان آن در فاصله 17کیلومتری شهر جلفا کنار رود ارس قرار دارد. در زمان ساخت آن شک و تردید وجود دارد برخی آن را برای دوران اوائل مسیحیت می دانند و دسته دیگر قرن چهارم تا ششم هجری. بنای کلیسا نیز در زلزله های تبریز تخریب شد و صفویان مرمت آن را بر عهده گرفتند. کلیسا متعلق به ارمنی هاست و دومین کلیسای بزرگ آن ها در ایران به شمار می رود. آن ها در کلیسا مناسبت های خاصی را برگزار می کنند و در روز خاصی هزاران نفر برای اجرای مراسم می آیند.
کوفته تبریزی
عادات غذایی مردم استان آذربایجان شرقی، بیانگر فرهنگ، نگرش و البته میزان درآمد افراد منطقه ی شمال غرب ایران به شمار می رود. کوفته تبریزی یکی از مشهورترین غذاهای محلی و سنتی استان آذربایجان شرقی و به طور خاص شهرستان تبریز است. این غذا به لحاظ طعم، عطر، خواص غذایی، شیوه ی پخت و شکل نه تنها در این استان بلکه در سراسر ایران یکی از معروف ترین غذاهاست و طرفداران زیادی دارد.
کوفته غذایی است که در نقاط مختلف خاورمیانه و ایران به سبک های متفاوتی طبخ می شود. وجه تمایز کوفته تبریزی با دیگر کوفته ها در طرز تهیه و مواد مورد استفاده در آن است. این غذا با تفاوت اندکی در شیوه ی پخت در خانواده های تبریزی طبخ می شود. کوفته به دلیل نوع مواد به کار رفته در آن غذایی پرهزینه، لذیذ، دیر هضم و سنگین است. در این غذا از موادی همچون گوشت چرخ کرده، برنج، لپه، گردو، تخم مرغ، پیاز، انواع سبزیجات معطر (گشنیز، ترخون، جعفری، نعناع، شوید)، انواع ادویه (روغن، نمک، فلفل، زردچوبه) و چاشنی هایی مثل رب گوجه فرنگی و زعفران استفاده می شود. در گذشته، گوشت مورد استفاده برای این غذا با دسته هاونی چوبی در یک هاون سنگی کوبیده می شد، اما امروزه جهت سهولت در تهیه این غذا از گوشت چرخ کرده استفاده می شود. مواد کوفته را پس از پختن به صورت فشرده (معمولا به اندازه ی یک دست مشت شده) درمی آورند و داخل آن تخم مرغ آبپز، گردو و آلو خشک می گذارند و در نهایت آن را با پیاز داغ و زرشک تزئین می کنند. کوفته تبریزی معمولا همراه با نان سنگک تازه، سبزیخوردن، ماست و برخی از چاشنی های بومی مصرف می شود و طعم آن بسیار خوشایند است.
منبع: theculturetrip
ارتقاء سریع سایت در گوگل با ❌بک لینک قوی❌
مشاهده
وبلاگ آیا میدانستید
مطلب مرتبط
سواحل زیبای دریاچه کومو- ایتالیا
